Feestelijke ambtswisseling van de Dichters des Vaderlands in Rotterdam

Gepubliceerd op: 30 januari 2017

In de thuisstad van zowel de aftredende als de aantredende Dichteres des Vaderlands werd zondagavond 29 januari de even plechtige als feestelijke ambtswisseling gevierd. Ester Naomi Perquin nam in de Kunsthal in Rotterdam de scepter van Anne Vegter over als onze nationale dichter. Afscheid van Anne VegterDe avond was vooral een dankbetuiging en eerbetoon aan de dichter Anne Vegter. Nog éénmaal mocht zij optreden als Dichter des Vaderlands met een programma dat naar haar eigen smaak was samengesteld. Ze droeg enkele van de nationale gedichten voor die ze tijdens haar regnum had geschreven. Gids door de avond was presentator Mirjam van Hengel, ook Vegters redacteur bij haar vaste uitgeverij Querido. Zij vroeg Anne Vegter wat haar mooiste ervaringen waren als Dichter des Vaderland. Vegter noemde als een van de eerste persoonlijke hoogtepunten de indringende ontmoetingen en gesprekken met René Gude, Denker des Vaderlands van 2013 tot 2015, die helaas veel te vroeg overleed. Ook noemde Vegter de duizenden mails en brieven van alle poëzie-geïnteresseerden, waaronder opmerkelijk veel jongeren. Ze was trots dat zoveel mensen haar als DDV wisten te vinden. Heel productief was de samenwerking met de Koninklijke Academie van Wetenschappen (KNAW) en haar Akademie van Kunsten. Omdat de Dichter des Vaderlands overal voor gevraagd wordt en op allerlei plekken tegelijk moet zijn, bepleitte Vegter wel een eigen auto voor de DDV of liever nog een eigen poëzie-helikopter. Lofredes van Maartje Wortel en Annette Portegies Schrijfster Maartje Wortel, in bezit van een auto, bood in haar lofrede op Anne Vegter haar diensten aan, maar in een helikopter kon zij helaas niet voorzien. Wortel herinnerde aan het begin van Vegters regeerperiode als DDV. Vegter beloofde toen ‘geen enkel gedicht in de ik-vorm’ te schrijven en dat was haar prachtig gelukt, op enkele gevallen na die haar van harte vergeven waren omdat het goede gedichten zijn. Uitgever Annette Portegies van Uitgeverij Querido was helaas afwezig, maar haar lofrede werd uitgesproken door Van Hengel. Portegies herinnerde aan het gedicht MH17 dat Vegter schreef na de verschrikkelijke ramp van 2014. Volgens Portegies een duidelijk bewijs dat aan het belang van het Dichterschap des Vaderlands niet getwijfeld hoeft te worden. Als één van haar laatste daden in functie schreef Anne Vegter een nieuwe tekst voor het Wilhelmus. Het werd in de Kunsthal in Rotterdam gezongen door de Syrisch-Koerdische vluchteling Wissam Aboiisaa en zijn groep. Daarvoor had Vegter zelf al een glimp laten zien van haar eigen post-DDV-plannen met een muzikaal-poëtisch optreden met de Eef van Been-group.Hallo gedicht!Eén van de hoogtepunten van het Dichterschap des Vaderlands van Anne Vegter was de tournee ‘Hallo gedicht!’ Begeleid door collega-dichters, haar ‘poëzie-musketiers’ trok zij door het land om in verschillende zalen de angst voor de poëzie weg te nemen. Zoveel lezers willen wel poëzie lezen, maar zijn huiverig om zich er aan te wagen, want vaak lijken gedichten te moeilijk of te onbegrijpelijk. Anne Vegter en haar musketiers namen die huiver weg door samen met het publiek gedichten te lezen en te laten zien hoeveel mogelijkheden er wel niet zijn om in een gedicht door te dringen. Vegter demonstreerde haar methode door een gedicht van Ester Naomi Perquin omgekeerd te lezen en te laten zien dat de zeggingskracht daardoor anders wordt, maar ook intact blijft. De tips en tools van Vegter blijven behouden, want op de avond in de Kunsthal werd ook de site Hallo gedicht! gepresenteerd, die ook nog verder zal worden uitgebreid.Poëzie eerst!Nadat Vegter nog het eerste exemplaar van Wat helpt is een wonder kreeg aangeboden, met al haar Gedichten des Vaderlands, was het officiële moment daar. Dichter-des-Vaderlands-elect Ester Naomi Perquin betrad het podium om de nationale taak op zich te nemen. NRC-criticus Arjen Fortuin las voor uit het rapport van de selectiecommissie. Die had geoordeeld dat Perquin dé voornaamste kandidaat was voor deze nobele taak. Zij kende het Nederlandse literaire landschap tot in de verste uithoeken en was nu al een belangrijke poëzie-ambassadeur. Dat de DDV-elect zichzelf weleens had omgeschreven als ‘een bange poeperd’ legde de commissie naast zich neer. En terecht, want in haar bevlogen acceptatie-speech, die lichtelijk was geïnspireerd door een andere speech, verklaarde de nieuwe Dichter des Vaderlands krachtig dat de tijden zouden veranderen. Voortaan zou als enige criterium gelden: Poëzie eerst! Aan de ‘duizenden’ toehoorders in de Kunsthal beloofde Perquin dat haar Dichterschap des Vaderlands slechts één doel zou hebben: ‘Samen gaan we de poëzie weer groot maken!’ Tekst: Arno Kuipers/Literatuurplein