Literatour 2017 – “een goede reden om weirde shit te lezen”

Gepubliceerd op: 20 september 2017

“Ik heb mij echt door boeken ontwikkeld en door niets anders”, zegt Özkan Akyol (33) alias ‘Eus’, in het interview met HP/De Tijd deze maand. Het is zijn antwoord op de vraag waarom hij meedoet aan Literatour, de Boekenweek voor jongeren van 15 t/m 18 jaar die op dit moment in volle gang is en nog tot 24 september duurt. Niet alleen schreef hij één van de drie verhalen uit de bundel 3Pak die deze week aan jongeren wordt uitgereikt in boekhandel en bibliotheek - hij toert ook mee langs tientallen scholen om in gesprek te gaan met leerlingen. SchatplichtigheidDe andere twee auteurs die verhalen schreven voor de bundel 3PAK zijn Mano Bouzamour (26) en Elfie Tromp (31). Ook Bouzamour, een Amsterdamse schrijver met Marokkaanse roots maakt gewag van die schatplichtigheid aan het boek- namelijk in zijn verhaal zelf. De hoofdpersoon uit Witte donderdag is een Marokkaanse nerd/vakkenvuller die strooit met boektitels en citaten. De belezen Mohamed weet – juist ook met zijn belezenheid en ironie - respect af te dwingen van de veel coolere David. Tommy Wieringa, Gerard Reve, Jan Cremer, Dostojewski en Salinger komen voorbij. En natuurlijk Robert Vuijsje, die het onderlinge racisme tussen minderheidsgroeperingen humoristisch beschreef, en waar Bouzamour op zijn beurt een draai aan geeft met zijn ‘Mocro’, ‘Tijgerjood’ en drugsdealende ‘rasta’. Terrorisme, racisme en homoseksualiteitVooroordelen spelen een grote rol in alle drie de verhalen in de bundel- dat sowieso zeer eigentijdse thema’s aansnijdt als terroristische aanslagen, racisme, homoseksualiteit en travestie. Ook komen in alle verhalen onverwachte allianties voor tussen personages - de één wat overtuigender dan de andere. In het verhaal van Akyol is een slimme provinciaalse Drent met PVV-ouders bevriend met de enige Marokkaan op school. De al genoemde belezen, sukkelige ‘spiegelkoning’ Mohamed van Bouzamour sluit een gelegenheidsverbond met de joodse, masculiene zuivelchef en de lesbische, mannenhatende Emma uit het verhaal van Elfie Tromp vindt een zielsverwant in de op hakken lopende Karim uit Charlois. Alle hoofdpersonen kampen met vooroordelen - maar ook met hun eigen identiteit. En allemaal passen ze niet in één hokje. Of ze komen erachter dat hun vrienden niet in een hokje passen.Verder lezenAlle drie de verhalen zijn ‘vlot geschreven’ – niet al te ingewikkeld taalgebruik, gekunstelde zinnen of vergezochte metaforen. Maar ondanks de overeenkomsten zijn het toch ook heel verschillende verhalen – en zal voor de ene lezer identificatie met een van de hoofdpersonen lastiger zijn dan voor de ander. Het verhaal van Akyol is het spannendst, het verhaal van Bouzamour het grappigst, het verhaal van Tromp het meest invoelend. Het zijn misschien geen levensveranderende verhalen - maar ze kunnen zeker stimuleren om verder te lezen. Bijvoorbeeld een boek van één van de schrijvers die Bouzamour noemt (wel een opmerkelijk wit, mannelijk lijstje).Tromp komt zelf in een interview met Metro nog wat alternatieve namen: Hanna Bervoets, Hanneke Hendrix, Raoul de Jong. Ook Tromp benadrukt hoe belangrijk lezen is, hoe goed het is voor je ontwikkeling, je woordenschat, hoe lezen je straks indirect helpt bij het schrijven van sollicitatiebrieven. Dat kun je mooi in je eigen voordeel gebruiken vindt Tromp 'het is een goede reden om weirde shit te lezen. Als je een zombieserie kijkt, zegt niemand dat je goed bezig bent voor je ontwikkeling, maar bij een heftig oorlogsboek vindt iedereen dat ineens goed voor je.'Coole, mooie mensenWat misschien nog wel meer stimuleert tot lezen zijn niet deze verhalen, maar de auteurs ervan - dat heeft de CPNB goed gezien. Coole, mooie, jonge mensen die zelf dankzij het lezen van boeken schrijver zijn geworden. Die overtuigende, aansprekende argumenten hebben om te gaan lezen. Die laten zien dat het echt niet alleen sukkels zijn die lezen en dat boeken een gaaf leven niet in de weg staan - maar sterker nog, eraan bijdragen. De hele week nog toeren zij- en 22 andere schrijvers - door het land. Zie de website van Literatour.Tekst: Sophie Ham/Literatuurplein